یافته‌های کلیدی:

· در بیماران با خطر متوسط نارسایی کلیه، مصرف داروهای  GLP-1برتری دارند؛ در حالی که در افراد با خطر بالا، مهارکننده‌های  SGLT2بیشتر توصیه می‌شوند.

· هر دو گروه دارویی در مقایسه با انسولین گلارژین، فواید معناداری در زمینۀ کلیه، سیستم قلبی‌عروقی و کاهش مرگ‌ومیر داشتند.

۷ اوت ۲۰۲۶- بر اساس داده‌های مطالعه‌ای که در مجله  Journal of the American Society of Nephrologyمنتشر شده است، خطر نارسایی کلیه ممکن است بر اثربخشی درمانی مهارکننده‌های  SGLT2در مقایسه با آگونیست‌های گیرنده غیراکسندین  GLP-1برای کهنه‌سربازان مبتلا به دیابت نوع ۲ تأثیر بگذارد.

به گفته محققان، دکتر سرینیواسان بدهو (مدیر علمی مرکز قلب‌وعروق، کلیه و متابولیسم) و دکتر سیدنی ای. هارتسل (پزشک‌محقق در بخش نفرولوژی و فشار خون) از دانشگاه یوتا و همکارانشان، در حال حاضر هیچ کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده‌ای وجود ندارد که اثربخشی مهارکننده‌های  SGLT2را با آگونیست‌های گیرنده غیراکسندین GLP-1مقایسه کرده باشد. پژوهشگران قصد داشتند این دو درمان را در قالب یک تحلیل اثربخشی مقایسه‌ای، با استفاده از گروه مقایسه فعال و طراحی «مصرف کنندۀ جدید» ارزیابی کنند.

دکتر هارتسل توضیح داد: «هدف ما به راه انداختن مسابقه‌ای میان مهارکننده‌های  SGLT2و داروهای  GLP-1نیست؛ چرا که به دلایل متعدد از جمله ملاحظات مالی، اغلب پایبندی بیماران به مصرف همزمان هر دو دارو دشوار است. بنابراین پرسش اصلی این بود که اگر ناگزیر به انتخاب میان این دو باشیم، داده‌های موجود چه چیزی را نشان می‌دهند؟»

پژوهشگران پیامدهای کلیوی و قلبی‌عروقی را در میان ۱۶۰,۴۲۸ کهنه‌سرباز مبتلا به دیابت نوع ۲ که متفورمین مصرف می‌کردند و درمان خود را با یکی از سه گزینه بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ آغاز کرده بودند، مقایسه کردند: مهارکننده SGLT2(۵۳ درصد)، داروی GLP-1(۱۴ درصد) و انسولین گلارژین (۳۴ درصد).

پیامدهای اولیه شامل: نارسایی کلیه (بیماری مزمن کلیه مرحله ۵ پایدار یا نیاز به درمان جایگزینی طولانی‌مدت کلیه)، رویدادهای عمده نامطلوب قلبی‌عروقی (MACE)، پیامد ترکیبی قلب‌وعروق-کلیه-متابولیک ( CKMکه شامل نارسایی کلیه یا  MACEبود)، مرگ‌ومیر به هر علت، و ترکیب هر یک از این پیامدها با مرگ‌ومیر بود.

بر اساس داده‌های موجود، بیشتر کهنه‌سربازان در معرض خطر پایین نارسایی کلیه ارزیابی شدند (۹۴ درصد)، اما ۴ درصد دارای خطر متوسط و ۲ درصد دارای خطر بالا بودند.

نتایج در کل جمعیت مطالعه نشان داد که استفاده‌کنندگان از مهارکننده‌های  SGLT2در مقایسه با مصرف‌کنندگان GLP-1، خطر کمی بالاتر برای MACE(HR برابر۱۴ /۱؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰۹ /۱ تا ۲۰ /۱)، خطر کمی پایین‌تر اما بدون معناداری آماری برای نارسایی کلیه، و خطر مشابه برای مرگ‌ومیر به هر علت داشتند.

دکتر بدهو، گفت: «مقایسه مهارکننده‌های  SGLT2با داروهای  GLP-1در زمینه  MACEبه معناداری آماری رسید، اما در نارسایی کلیه به این نتیجه نرسید؛ چرا که رویدادهای  MACEبه‌مراتب بیشتر از موارد نارسایی کلیه بود. برآورد نقطه‌ای اندازۀ اثر در هر دو مورد مشابه بود.»

این مطالعه همچنین تعدیل اثر معناداری را بر اساس خطر پایه نارسایی کلیه نشان داد. به گفته پژوهشگران، استفاده‌کنندگان از داروهای  GLP-1که در ابتدای مطالعه در معرض خطر متوسط نارسایی کلیه قرار داشتند، در مقایسه با افرادی که مصرف مهارکننده  SGLT2را آغاز کرده بودند، خطر پایین‌تری برای پیامدهای کلیوی، قلبی‌عروقی و پیامد ترکیبی  CKMداشتند. این روند در افرادی که در ابتدای مطالعه در معرض خطر بالای نارسایی کلیه بودند، معکوس شد و در این گروه، مهارکننده‌های  SGLT2از نظر محافظت کلیوی و قلبی‌عروقی بر آگونیست‌های  GLP-1برتری داشتند.

دکتر بدهو افزود: «این داروها مکانیسم‌های عمل کاملاً متفاوتی دارند. این فرضیه در حال حاضر کاملاً حدسی است، اما ممکن است مهارکننده‌های  SGLT2در بیماری پیشرفته‌تر سودمندتر باشند، در حالی که داروهای  GLP-1در مراحل اولیه بیماری مفیدتر ظاهر شوند.»

دکتر هارتسل نیز خاطرنشان کرد: «این مطالعه با توجه به دانش روزافزون ما درباره مکانیسم‌های این داروها، فرضیه‌های جالبی را مطرح می‌کند.»

علاوه بر این، بر اساس یافته‌های پژوهشگران، مصرف‌کنندگان انسولین گلارژین در مقایسه با مصرف‌کنندگان مهارکننده SGLT2 یا GLP-1، خطر بالاتری برای همه پیامدها داشتند.

دکتر بدهو گفت: «من در مرکز کهنه سربازان ویمن طبابت می‌کنم و هنوز تعداد زیادی از بیماران را می‌بینم که فقط انسولین مصرف می‌کنند و از مهارکننده‌های  SGLT2یا  GLP-1استفاده نمی‌کنند. ما باید علاوه بر بهینه‌سازی داروهای برتر، مطمئن شویم که از داروهایی که شاید به‌اندازه کافی سودمند نباشند، نیز استفاده نمی‌کنیم.»

به‌طور کلی، بر اساس نتایج این پژوهش، فواید مهارکننده‌های  SGLT2و داروهای  GLP-1ممکن است بسته به خطر نارسایی کلیوی بیمار متفاوت باشد. پژوهشگران تأکید کردند که برای مقایسه دقیق‌تر اثربخشی این دو گروه دارویی، انجام کارآزمایی‌های مقایسه‌ای سر‌به‌سر ضروری است.

دکتر هارتسل در پایان گفت: «در جمعیت با خطر پایین نارسایی کلیوی، سیگنال حاکی از برتری GLP-1ها در زمینه رویدادهای قلبی‌عروقی، جالب و متفاوت از انتشارات موجود بود. این یافته نشان‌دهنده نیاز به کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده‌ای است که آگونیست‌های غیراکسندین  GLP-1را با مهارکننده‌های  SGLT2مقایسه کند؛ چرا که ممکن است این داروها اثر قلبی‌عروقی متفاوتی نسبت به GLP-1های مبتنی بر اکسندین داشته باشند.»

منبع:

https://www.healio.com/news/nephrology/20260807/kidney-cv-benefits-of-glp1s-sglt2-inhibitors-may-vary-by-kidney-failure-risk